Reakcje strąceniowe
Spis treści
Strącanie trudno rozpuszczalnych wodorotlenków z użyciem roztworów wodorotlenków
Strącanie osadu wodorotlenku za pomocą roztworu amoniaku
Nie zawsze oczekiwany osad wodorotlenku
Strącanie osadów soli z dwóch roztworów soli
Strącanie osadu za pomocą gazów
Strącanie osadów dwóch soli jednocześnie
Strącanie osadu kwasu krzemowego
Czy zawsze wytrąci się osad
Reakcje strąceniowe to procesy, w których z roztworu wodnego wytrąca się trudno rozpuszczalny związek chemiczny – osad. Powstaje on w wyniku połączenia odpowiednich kationów i anionów, co można przewidzieć na podstawie tabeli rozpuszczalności. W tym artykule poznasz zasady zapisywania równań reakcji strąceniowych oraz sposób przewidywania, czy w danym układzie powstanie osad.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- na czym polega reakcja strąceniowa
- jak korzystać z tabeli rozpuszczalności, aby przewidzieć powstanie osadu
- jak zapisywać równania cząsteczkowe, jonowe i jonowe skrócone
- jak strąca się trudno rozpuszczalne wodorotlenki i sole
- dlaczego nie zawsze powstaje oczekiwany osad
- czym jest roztwarzanie osadów i tworzenie jonów kompleksowych
Fragment artykułu
Reakcja strąceniowa zachodzi wtedy, gdy po zmieszaniu dwóch roztworów wodnych powstaje trudno rozpuszczalny związek, który wydziela się w postaci osadu. Przykładem jest reakcja roztworu NaOH z roztworem CuCl₂:
2NaOH + CuCl₂ → Cu(OH)₂↓ + 2NaCl
W zapisie jonowym skróconym uwzględnia się tylko jony biorące udział w tworzeniu osadu:
Cu²⁺ + 2OH⁻ → Cu(OH)₂↓
To, czy powstanie osad, można przewidzieć, korzystając z tabeli rozpuszczalności – jeśli na skrzyżowaniu kationu i anionu znajduje się oznaczenie „T” (trudno rozpuszczalny) lub „N” (nierozpuszczalny), związek wytrąci się z roztworu.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Przykłady reakcji strąceniowych krok po kroku
- Omówienie równań cząsteczkowych i jonowych
- Wyjaśnienie, kiedy osad powstaje, a kiedy nie
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- szczegółowe przykłady strącania wodorotlenków (Cu(OH)₂, Mn(OH)₂, Fe(OH)₃, Zn(OH)₂)
- reakcje strącania soli, np. Ca₃(PO₄)₂, BaSO₄, PbS
- omówienie strącania osadów za pomocą gazów (CO₂, H₂S)
- wyjaśnienie, dlaczego niektóre reakcje „sól + kwas” nie dają osadu
- przykłady roztwarzania osadów i tworzenia jonów kompleksowych, np. [Zn(OH)₄]²⁻
- zadania z analizą, czy w danym układzie powstanie osad
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Skąd mam wiedzieć, czy w reakcji powstanie osad?
Sprawdź w tabeli rozpuszczalności, czy związek utworzony z danych jonów jest trudno rozpuszczalny (T) lub nierozpuszczalny (N). Jeśli tak – wytrąci się osad.
Dlaczego osad zapisuje się wzorem cząsteczkowym, a nie jonowym?
Osad jest słabo rozpuszczalny, więc w roztworze występuje głównie w postaci cząsteczek stałej substancji, a nie swobodnych jonów. Dlatego w równaniach zapisuje się go jako związek chemiczny z symbolem strzałki w dół.
Jak dobrać reagenty, aby otrzymać dany osad, np. PbS?
Najpierw zapisz równanie jonowe skrócone, np. Pb²⁺ + S²⁻ → PbS↓. Następnie dobierz dobrze rozpuszczalne sole zawierające te jony, np. Pb(NO₃)₂ i MgS. Po ich zmieszaniu powstanie osad PbS.